Ο Οργανισμός ISDA© και οι συμβάσεις του, οι Εταίριες Πιστοληπτικής Διαβάθμισης (Ε.Π.Δ.) και ο επηρεασμός της τραπεζικής ρευστότητας. Αρθρο μου στο ηλεκτρονικό οικονομικό περιοδικό Epsilon7 της Epsilonet

Πως επηρεάζεται η τραπεζική ρευστότητα από τις υποβαθμίσεις των Οίκων αξιολόγησης? Ποιά η σχέση του ISDA και πως πυροδοτούνται τα CDS? Το restructuring των Ελληνικών Ομολόγων και το περιβόητο κούρεμα αποτελεί ή όχι ¨πιστωτικό γεγονός” με όσα αυτό συνεπάγεται? Διαβάστε την ανάλυση στην κατηγορία “Articles”, έτσι όπως δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό οικονομικό περιοδικό Epsilon7 της Epsilonet (τ. 1, 2 Ιαν 2012).

Προτάσεις οικονομικής πολιτικής βασισμένες στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

Τον τελευταίο καιρό γίνεται συνεχώς λόγος (σε χρηματοοικονομικά sites, δελτία ΜΜΜ, κλπ) για το έσχατο όπλο (“πυρηνικό”) διάσωσης της Ευρωζώνης, τον ρόλο κυρίως της ΕΚΤ που πρέπει πλέον να διαδραματίσει και τις οικονομικές πολιτικές που πρέπει να ακολουθήσει. Σε περιόδους ανωμαλίας των αγορών, όπως οι σημερινές, μπορούμε να αναφέρουμε πέντε βασικές πολιτικές που μπορούν να ασκηθούν πό τις κεντρικές τράπεζες και κυρίως απο την ΕΚΤ (αφού αναφερόμαστε στην Ευρωζώνη) για την αποτροπή του συστημικού κινδύνου (κατά προτεραιότητα):

1) Πολιτική τόνωσης της ρευστότητας – στο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης ολόκληρη η Ευρωζώνη πρέπει να κάνει το μέγιστο που μπορεί μέσω της ΕΚΤ (προτείνεται αυτόν τον καιρό σε διάφορα fora και sites),

2) Πολιτική εγγύησης δανείων με στόχο την διευκόλυνση των εργασιών της διατραπεζικής αγοράς – στο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης οι Ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να υιοθετούν την πολιτική αυτή περισσότερο σε σχέση με τις ΗΠΑ. (επίσης προτείνεται για την μόχλευση του EFSF αυτόν τον καιρό)

3) Πολιτική εγγύησης καταθέσεων, με στόχο την αποτροπή πανικού απόσυρσης καταθέσεων – στο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης όλες οι χώρες κάνουν το μέγιστο που μπορούν, χωρίς όμως να διαπράξουν το σημαντικό λάθος να παρέχουν εγγύηση σε μερικά μόνο χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και όχι σε άλλα (έγινε τον Σεπτέμβριο του 2011).

4) Πολιτική διαχωρισμού μεταξύ ‘καλών’ και ‘κακών’ χρηματοπιστωτικών στοιχείων στους ισολογισμούς των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και απομάκρυνσης των ‘κακών’ στοιχείων. Η πολιτική αυτή λαμβάνει τη μορφή είτε (α) ενός προγράμματος ‘διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων’ με αγορά των ‘τοξικών’ στοιχείων ενεργητικού από το κράτος, είτε (β) την εθνικοποίηση των προβληματικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τον διαχωρισμό των ‘κακών’ στοιχείων του ισολογισμού και τελικά την πώληση των ‘αποτοξινωμένων’ ιδρυμάτων πίσω στον ιδιωτικό τομέα. (έγινε πρόσφατα στην παράδειγμα Proton bank).

5) Πολιτική άμεσης ανακεφαλαιοποίησης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μέσω εύρεσης νέων μετόχων – στο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης πολλές χώρες προσπέρασαν το 4° βήμα και προχώρησαν κατευθείαν στο 5° ουσιαστικά μέσω αγοράς προνομιούχων μετοχών από τις κυβερνήσεις τους (έγινε απο το 2010 με τα προγράμματα βοήθειας των Ελληνικών τραπεζών απο το ταμείο στήριξης και πρόσφατα με το E.L.A.).

6) Προτείνω επίσης και αλλες πολιτικές ενίσχυσης της ρευστότητας, όπως : δημιουργία πιστωτικών διευκολύνσεων μέσω της ιδιωτικής θέσπισης ‘εταιρειών ειδικού σκοπού’ (Special Purpose Vehicles) που χρηματοδοτούνται με δημόσιο χρήμα για την αγορά από επενδυτές, (όπως τα αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων), εταιρικών χρηματοπιστωτικών μέσων πολύ μικρής διάρκειας (1 μήνας) με πιστοληπτική διαβάθμιση Α-1/Ρ-1 (υψηλή διαβάθμιση βραχυπρόθεσμου χρέους), αλλά και εταιρικών τίτλων μικρής διάρκειας (3 μήνες), καθώς και άλλα προγράμματα χρηματοδότησης από τους δημοσίους οργανισμούς ασφάλισης καταθέσεων που εγγυώνται την έκδοση εταιρικών χρεογράφων υψηλής ποιότητας και παρέχουν πλήρη κάλυψη μη εντόκων καταθετικών λογαριασμών για την κάλυψη συναλλαγών.

Δεν ξέρω εάν το υπ’ αρθ 6 κάποτε πραγματοποιηθεί. Τώρα τα 1-5 δουλεύουν ή συζητώνται ήδη. Κάτι τελευταίο : δείτε τώρα τις ανωτέρω προτάσεις δημοσιευμένες στην “Ναυτεμπορική” και την “Ημερησία” απο τον … Μάρτιο του 2010. Σχετικά links :

http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=12338&subid=2&pubid=26675184 και

http://grcapmarket.files.wordpress.com/2010/04/article_naftemporiki2.pdf

Σεμινάριο ΕΧΑΕ

Η υπηρεσία της ΕΧΑΕ με αντικείμενο την διεξαγωγή εκπαιδευτικών σεμιναρίων σε Χρηματοοικονομικά και Τραπεζικά θέματα, με τίμησε με την ανάθεση ενός σεμιναρίου/ομιλίας με τίτλο : “Ο ISDA, οι Εταιρίες Πιστοληπτικής Διαβάθμισης (ΕΠΔ) και ο επηρεασμός της Τραπεζικής ρευστότητας”, για το οποίο θα επιχειρήσω να συνεισφέρω τα μέγιστα επο την εμπειρία μου στον χώρο. Περισσότερες πληροφορίες στο link  http://www.athex.gr/content/gr/ann.asp?AnnID=141870, όπου εμφανίζονται σε πίνακα τα σεμινάρια της ΕΧΑΕ.

Μας … ξαναστενοχώρησε η Moody’s με την νέα υποβάθμιση της Ελλάδας.

Ξαναχτύπησε ο Οίκος. Υποβαθμίστηκε σήμερα η χώρα σε “Β1″ απο “Ba1″ με σκεπτικό ” … Τα δημοσιονομικά μέτρα και οι διαρθρωτικές αλλαγές που απαιτούνται για να σταθεροποιηθεί το χρέος είναι φιλόδοξα και εμπεριέχουν σημαντικό κίνδυνο εφαρμογής, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί έως τώρα.  Η Ελλάδα συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα με τα τη συλλογή των εσόδων. Υπάρχει ο κίνδυνος να μην μπορέσει η Ελλάδα μετά το 2013 να ικανοποιήσει τα διεθνή κριτήρια φερεγγυότητας και να προχωρήσει σε μια αναδιάρθρωση του χρέους…”

Σε ανακοίνωση του Υπ. Οικονομικών (7/3/2011) μεταξύ άλλων ειπώθηκε : ” … Σε τελική ανάλυση η σημερινή υποβάθμιση από τη Moody’s είναι πιο αποκαλυπτική για τα λανθασμένα κίνητρα και την έλλειψη λογοδοσίας των οίκων αξιολόγησης παρά για την πραγματική κατάσταση της Ελληνικής οικονομίας. Οι οίκοι αυτοί δεν αντιμετώπισαν έγκαιρα την αύξηση του κινδύνου στον χρηματοπιστωτικό τομέα που οδήγησε στην κρίση του 2008, και τώρα ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την πρωτιά στην «ανακάλυψη» κινδύνων που θα οδηγήσουν στην επόμενη κρίση. Σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές, παρόμοιες αδικαιολόγητες αποφάσεις ενέχουν τον κίνδυνο να εξελιχθούν σε αυτοεκπληρούμενες προφητείες. Σίγουρα βέβαια καθιστούν επιτακτική την ανάγκη πιο αποτελεσματικής ρύθμισης σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο των ίδιων των οίκων αξιολόγησης…”

Σε μια κρίσιμη στιγμή της χώρας, λίγο πριν την Σύνοδο Κορυφής, δεχόμαστε τα πυρά, ανέλεγκτων Οίκων χωρίς να αναγνωρίζονται κάποιες ουσιώδεις προσπάθειες μας. To λέει τώρα το ΥΠΟΙΚ, το είχαμε γράψει στο Βlog απο τις 18/12/2010, το έχουμε δημοσιεύσει (Publiced Articles: ΕΞΠΡΕΣ 6/6/10, e-magazine 22/10/10 : “Οι εταιρίες πιστοληπτικής διαβάθμισης στο Ευρωπαϊκό Σύστημα. Επικείμενες εξελίξεις”) και το αναφέρουμε συνεχώς : οι “Οίκοι” θέλουν συμμάζεμα και ρύθμιση σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο … το οποίο αργεί.

Είμαστε τελικά έτοιμοι για Τραπεζικές συγχωνεύσεις ή όχι?

Το θέμα των τραπεζικών συγχωνεύσεων στην Ελλάδα είναι κάπως παλιό και έχει πρόσφατα έρθει στην επικαιρότητα ιδιαίτερα απο το περασμένο Φθινόπωρο (με την πρόταση της Πειραιώς προς το ΤΤ και την ΑΤΕ). Απέκτησε μεγέθυνση με τις πρόσφατες εξελίξεις στο θέμα Alpha – ETE αλλά και τις (εκ νέου) φήμες Alpha – Eurobank. Σε άλλα άρθρα ακούγεται το ΕΤΕ-ΤΤ-Eurobank. Δεν ξέρουμε τι να πούμε. Αρχίζει να καταντάει πια υπερβολή. Ομως, το θέμα ισορροπεί σε δυο διαστάσεις : την χρηματοοικονομική και την κοινωνική. Ολο το σύστημα (πολιτικοί, τραπεζικοί, υπάλληλοι, κλπ) φαίνεται δεν έχει βρεί την κατεύθυνση του. Η χρηματοοικονομική διάσταση αφορά την απαίτηση απο πλευράς οικονομικών συγκυριών της εμφάνισης νέων επενδυτικών μορφωμάτων με ισχυρότερη παρουσία σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και ισχυρότερη δυναμική ανάπτυξης. Η κοινωνική διάσταση αφορά τις επιπτώσεις στον υπαλληλικό τομέα λόγω των συγχωνεύσεων (με την έννοια του πλεονάζοντος προσωπικού). Δεν θέλουμε να πάρουμε αποφάσεις είτε προς την μια ή την άλλη κατεύθυνση και έχουμε αφήσει να αιωρούνται μόνο σενάρια. Φτάσαμε σε ακραίο σημείο όπου θα έπρεπε να είχαμε αποφασίσει πριν 3-4 χρόνια τις συγχωνεύσεις, όπου και το περιβάλλον ήταν κατάλληλο και η αγορά εργασίας πιο ανοιχτή για να δεχτεί την μετακίνηση του πλεονάζοντος προσωπικού. Ως κοινωνία δεν είμαστε έτοιμοι για συγχωνεύσεις και ρηξικέλευθες αναδιαρθώσεις ακόμα. Πληρώνουμε ουσιαστικά την παρορμητικότητα μας  στον επαγγελματικό τομέα. Εάν ένας επαγγελματικός τομέας αναπτύσσεται ανοδικά, “τρέχουμε” να καταταχθούμε σε αυτόν αδιαφορώντας για τα προσόντα που θα απαιτηθούν στο μέλλον, το ότι δεν έχει ακόμα ωριμάσει, αλλά και εφησυχαζόμαστε στην καθημερινότητα μας στην δουλειά. Δεν έχουμε καταλάβει οτι οι καιροί που είμαστε επαγγελματικά εξασφαλισμένοι έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Δεν έχουμε καταλάβει οτι πρέπει να αποδεικνύουμε καθημερινά οτι αξίζουμε για αυτό που μας πληρώνουν και να μην  εφησυχαζόμαστε στην ενημέρωση των διεθνών εξελίξεων. Εχουμε πλεονάζων προσωπικό στον τραπεζικό τομέα κυρίως γιατί εισέρχονταν κόσμος με επιπρόσθετη γνώση που δεν είχαν οι προηγούμενοι διορισμένοι, αντί οι ίδιοι (και οι διοικούντες) να απαιτούν την επιπρόσθετη αυτή γνώση, επιμόρφωση, εκπαίδευση, εναλλαγή ρόλων, κλπ. Ετσι έχουμε μεγάλο ποσοστό κόσμου που κατέχει συγκεκριμένη μόνο ποσότητα γνώσης. Δεν αυξήσαμε την γνώση του προσωπικού, αυξήσαμε το προσωπικό ώστε αθροιστικά να φτάσουμε στο επιθυμητό ποσό γνώσης. Γι’ αυτό ευθύνονται και οι διοικούντες που εκτίμησαν πιο εύκολη την υπόθεση να εισρεύσει αρκετός κόσμος με νέα γνώση και εμπειρία, ώστε να προλάβουν τις εξελίξεις στην αγορά και να μην μείνουν πίσω στο ράλι της κερδοφορίας, αλλά και το ήδη υπάρχον προσωπικό που δεν απαιτούσε ή δεν ενδιαφερόταν για την προσωπική του διαρκή γνωσιακή εξελίξη. Τώρα αυτό το βρίσκουμε μπροστά μας. Στις κοινωνίες με παρουσία κυρίως του τριτογενή τομέα (παροχή υπηρεσιών) ο παράγοντας γνώση έχει μεγάλη συσχέτιση  με το εργασιακό. Αν λοιπόν αποφασισθούν οι συγχωνεύσεις τι μέλλει γενέσθαι με το πλεονάζων προσωπικό? Δηλ ποιά κριτήρια (κοινωνικά, οικονομικά, εμπειρικά, γνωσιακά, κλπ) θα εφαρμοσθούν για την επιλογή αυτών που θα μείνουν? Που αρχίζει η κοινωνική δικαιοσύνη και που το συμφέρον της νέας εταιρίας?

Η εισαγωγή των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων σε Χρηματιστήρια (Αρθρο μου στην ΕΞΠΡΕΣ)?

Θα μπορούσαμε άραγε να το ισχυρισθούμε? Οι συναλλαγές σε εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, είναι συναλλαγές χρηματοπιστωτικών προϊόντων μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων κυρίως και άλλων επενδυτικών σχημάτων μη οργανωμένης αγοράς (δηλαδή, σε σύστημα όπου δεν υπάρχει διαχειριστής αδειοδοτημένος για την λειτουργία του, οι δε συναλλαγές εκτελούνται σε διμερή συνήθως βάση), εν αντιθέσει με τις συναλλαγές των χρηματιστηριακώς διαπραγματεύσιμων παραγώγων προϊόντων. Ως παράδειγμα τέτοιων προϊόντων αναφέρουμε τις συμφωνίες ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου (credit default swaps, CDS),  συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps), συμφωνίες ανταλλαγής συναλλάγματος (cross-currency swaps), προθεσμιακά συμβόλαια (forward contracts), κλπ. Η επικείμενη Ευρωπαική νομοθετική πρόθεση είναι η διαπραγμάτευση ορισμένων τυποποιημένων τέτοιων προϊόντων σε οργανωμένες και ρυθμισμένες πλατφόρμες διαπραγμάτευσης. Πχ διαπραγμάτευση CDS σε Χρηματιστηριακή ή άλλη πλατφόρμα. Τι επιπτώσεις και τι δυσκολίες προκύπτουν? Ποιά τα οφέλη και που βρισκόμαστε? Αυτά προσπαθεί να απαντήσει σχετικό μου άρθρο στην ΕΞΠΡΕΣ (6/2/2011). Βρείτε το link δεξιά στο Blogroll και θα επανέλθουμε …

H Moody’s και οι … εμμονές των οίκων αξιολόγησης

Σε χθεσινά δημοσιεύματα πάλι υπό αναθεώρηση για πιθανή υποβάθμιση θέτει ο οίκος Moody’s την αξιολόγηση Ba1 της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, επικαλούμενος την αυξημένη αβεβαιότητα για την ικανότητα της χώρας να μειώσει το χρέος της και την υστέρηση που παρατηρείται στα έσοδα του 2010. Η Moody’s ανέφερε ως έναν ακόμη λόγο για την απόφασή της αυτή το μέγεθος και τους όρους της επιπλέον βοήθειας που ενδεχομένως θα λάβει η Ελλάδα στην περίπτωση που παραμείνει αποκλεισμένη από τις αγορές ομολόγων. Πέρα και μακριά απο κάθε σκέψη των κερδοσκοπικών λογικών, οι εμμονές των οίκων αξιολόγησης για συνεχείς υποβαθμίσεις Ευρωπαϊκών κρατών, μας υπενθυμίζουν για μια ακόμα φορά το αθωράκιστο (σε αυτό το θέμα) ρυθμιστικό περιβάλλον της ΕΕ. Εχουμε από το σημείο αυτό επισημάνει (βλέπε παλαιότερα άρθρα και δημοσιεύσεις στο Blog) την αναγκαιότητα θεσμοθετημένων και πιστοποιημένων οίκων αξιολόγησης απο την ΕΕ, στον Ευρωπαϊκό χώρο. Εστω και αν πρόσφατα έχει συζητηθεί το θέμα με προτάσεις “πρώτης ανάγνωσης” προς το Ευρ. Κοινοβούλιο, οι εξελίξεις τρέχουν πιο μπροστά απο την γραφεικρατία των Βρυξελλών. Γιατί θα πρέπει να οι διεθνείς παίκτες των αγορών να στηρίζονται στις εκτιμήσεις μόνο των 3-4,  πέραν του Ατλαντικού συμφερόντων, οίκων αξιολόγησης, για τις πιστοληπτικές διαβαθμίσεις Ευρωπαικών κρατών και εταιρειών? Γιατί να μην λαμβάνεται υπόψη η εκτίμηση πιστοποιημένων οίκων απο την ΕΕ? Γιατί να μην πιστοποιηθούν επίσης τα γραφεία αντιπροσώπευσης στην Ευρώπη των οίκων αυτών απο την αντίπερα όχθη? Γιατί θα πρέπει να επηρεάζεται ακόμα και η πιστοληπτική ικανότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων απο τις υποβαθμίσεις των κρατών, αρκούντως της σύμφωνης γνώμης των Αμερικανικών Οίκων?  Η ΕΕ δεν έχει άποψη? Ποιός ελέγχει τα μοντέλα αποτίμησης των οίκων αυτών? Που λογοδοτούν για την συνέπεια και πιστότητα των προβλέψεων τους? Σε ποιά θεσμοθετημένη αρχή? Ας μην γελιόμαστε … Εχουμε να αντιμετώπισουμε ως ΕΕ, έναν χρηματοπιστωτικό πόλεμο σε όλα τα επίπεδα: νομισματικό, πιστοληπτικό, ρευστότητας, κλπ. Ας κινηθούμε με τις ταχύτητες που απαιτούνται. Οι δε εταίροι μας (στις ευφάνταστες Συνόδους κορυφής), ας φροντίσουν για την προστασία του Ευρωπαικού χρηματοπιστωτικού μας συστήματος στην παγκόσμια αρένα και όχι να καταναλώνονται εντελώς στις εσωτερικές μικρο-δομικές (πχ Ευρωομόλογο, δανειοδοτήσεις κρατών) ή στις μακρο-δομικές επεμβάσεις (πχ έλεγχος πληθωρισμού, κλπ).